Cùng với mục tiêu 'carbon kép' toàn cầu được thúc đẩy và nhận thức về bảo vệ môi trường của người tiêu dùng ngày càng cao, ngành vật liệu giày dép đang chào đón một cuộc cách mạng xanh sâu sắc. Kể từ năm 2024, từ các thương hiệu thể thao hàng đầu đến các nhà cung cấp nguyên liệu thượng nguồn, việc nghiên cứu và ứng dụng các vật liệu gốc sinh học, quy trình tạo bọt siêu tới hạn và công nghệ tái chế tuần hoàn đang được đẩy mạnh toàn diện, trở thành ranh giới cạnh tranh mới của ngành.

Tại Hội chợ Quốc tế Giày dép Tấn Giang vừa kết thúc, nhiều doanh nghiệp vật liệu giày dép đã tập trung trưng bày các thành tựu bảo vệ môi trường mới nhất. Một doanh nghiệp vật liệu giày dép nổi tiếng tại Phúc Kiến đã trưng bày vật liệu đế giày tự phân hủy hoàn toàn thu hút sự chú ý rộng rãi. Vật liệu này sử dụng các chất sinh khối như dầu thầu dầu, rơm ngô để thay thế polyurethan truyền thống từ dầu mỏ, không chỉ giảm dấu chân carbon khoảng 40% mà còn có thể phân hủy công nghiệp trong điều kiện nhất định, giảm áp lực của giày dép thải bỏ lên môi trường. Các chuyên gia trong ngành chỉ ra rằng, chi phí của vật liệu gốc sinh học đã giảm gần 30% so với hai năm trước, đang chuyển từ sản phẩm mang tính ý tưởng sang ứng dụng quy mô lớn.

Đồng thời, công nghệ tạo bọt bằng chất lỏng siêu tới hạn đang định hình lại ranh giới hiệu suất của vật liệu đế giữa. So với tạo bọt hóa học truyền thống, công nghệ này sử dụng nitơ hoặc carbon dioxide dưới áp suất cao để tạo cấu trúc lỗ siêu nhỏ, giúp đế giữa vừa nhẹ vừa tăng tỷ lệ đàn hồi lên trên 75%, độ bền cũng vượt trội. Hiện tại, quy trình vốn chủ yếu áp dụng cho giày chạy cao cấp này đang nhanh chóng mở rộng sang thị trường giày thể thao đại chúng. Theo thống kê chưa đầy đủ, chỉ trong quý 1 năm 2024, đã có hơn 12 mẫu giày thể thao mới sử dụng đế giữa tạo bọt siêu tới hạn được tung ra thị trường trong nước, với mức giá từ 300 đến 1500 nhân dân tệ, tỷ lệ thâm nhập thị trường tăng rõ rệt.

Về mặt tái chế, công nghệ khử trùng hợp hóa học đã có bước đột phá thực chất. Tái chế vật lý truyền thống khó xử lý đế giày composit từ nhiều chất liệu khác nhau, trong khi phương pháp hóa học mới có thể khử các vật liệu như TPU, EVA thải thành monome, sau đó trùng hợp lại thành vật liệu mới có hiệu suất gần tương đương nguyên liệu gốc. Một doanh nghiệp công nghệ ở Quảng Đông tiết lộ, dây chuyền thí điểm tái chế hóa học quy mô nghìn tấn của họ đã vận hành ổn định hơn 6 tháng, đế giày làm từ vật liệu tái chế đạt trên 90% chỉ tiêu quan trọng như độ mài mòn, độ đàn hồi so với nguyên liệu gốc, mở ra lộ trình kỹ thuật quan trọng cho vòng tuần hoàn khép kín của vật liệu giày dép.

Về mặt chính sách cũng liên tục được tăng cường. Quy định thiết kế sinh thái cho sản phẩm bền vững mới sửa đổi của EU đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt hơn về khả năng tái chế vật liệu và giới hạn chất độc hại đối với các sản phẩm giày dép khi đưa ra thị trường. Trong nước, 'Kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm nhựa' tiếp tục làm rõ mục tiêu tỷ lệ áp dụng vật liệu phân hủy sinh học trong các ngành trọng điểm. Trong bối cảnh đó, các thương hiệu như Anta, Li-Ning, Xtep đều đã công bố lộ trình vật liệu carbon thấp của mình, yêu cầu đến năm 2025, tỷ lệ vật liệu bền vững trong các dòng giày chủ lực không thấp hơn 25%.

Các chuyên gia trong ngành dự đoán, trong ba năm tới, các lộ trình công nghệ đại diện như vật liệu gốc sinh học, tạo bọt siêu tới hạn và tái chế hóa học sẽ tăng tốc hội tụ, thúc đẩy ngành vật liệu giày dép chuyển từ 'định hướng chi phí' sang 'động lực kép công nghệ và môi trường'. Các doanh nghiệp vừa và nhỏ không có năng lực nghiên cứu vật liệu xanh có thể đối mặt với áp lực sinh tồn nghiêm trọng, quá trình thanh lọc ngành được dự báo sẽ tăng tốc hơn nữa. Đối với các doanh nghiệp vật liệu giày dép, chuyển đổi xanh không còn là 'câu hỏi tự chọn' mà là 'câu hỏi bắt buộc' liên quan đến sự sống còn trong tương lai.